Kilka sposobów na dobrą sianokiszonkę.

 Na wartość odżywczą i smakowitość kiszonki wpływa przede wszystkim skład i jakość surowca, który został poddany zakiszaniu. Najbardziej wartościowym surowcem do zakiszania są mieszanki traw z bobowatymi (dawniej motylkowate) drobnonasiennymi. Do najbardziej popularnych i stosowanych w mieszankach bobowatych zaliczamy m.in.: koniczynę czerwoną (łąkową), koniczynę białą, lucernę siewną i mieszańcową oraz komonicę.
W tym roku zauważyliśmy wzrost zainteresowania lucerną mieszańcową. Jako, że jest to mieszaniec lucerny siewnej z lucerną dziką, roślina ta przy zachowaniu większości parametrów odżywczych lucerny siewnej, dodatkowo wykazuje większą odporność na niskie temperatury, zakwaszenie gleby oraz choroby, zwłaszcza grzybowe. Pamiętajmy również, że trawami, które w głównej mierze decydują o smakowitości paszy są życice, zwłaszcza wielokwiatowa i westerwoldzka. W naszych warunkach klimatycznych są to gatunki przeważnie jednoroczne, dlatego mieszanki z większym udziałem tych gatunków traw (tj. około 50%) idealnie nadają się do wiosennych podsiewów. Wówczas ich szybka zdolność kiełkowania oraz duża koncentracja cukrów powoduje, że nawet na użytkach, które źle przezimowały w szybki i tani sposób jesteśmy w stanie uzyskać optymalny skład runi do przygotowywania dobrej zielonki, siana lub kiszonki.

Kolejnym czynnikiem, którego przestrzeganie jest niezbędne do uzyskania smakowitej paszy objętościowej jest przestrzeganie terminów pokosów. Najważniejszy jest pokos pierwszy. To on idealnie nadaje się do produkcji sianokiszonek. Pierwsza dekada maja - jest to okres podczas którego koszone rośliny zawierają dużo cukrów, białka, suchej masy oraz niewielką ilość włókna. Dlatego zalecamy kosić wcześniej i zebrać ewentualnie mniejszą ilość, ale dobrej jakościowo paszy, niż kosić zbyt późno i zebrać więcej roślin zdrewniałych (duża zawartość włókna) o zdecydowanie gorszych parametrach kiszonkowych. Czasami kilkanaście dni zwłoki powoduje, że użytek, który posiadał wartość produkcyjną 10 traci ją i osiąga 0. Wówczas taki pokos można przeznaczyć wyłącznie na kompost.
Należy również pamiętać, że bez odpowiedniego nawożenia nie jesteśmy w stanie uzyskać dobrej jakościowo paszy objętościowej. Jest ono jednym z głównych czynników wpływających na trwałość, produktywność, wartość pokarmową i skład botaniczny runi. Zbilansowane nawożenie NPK pozwala zwiększyć plon zielonej masy oraz co bardzo ważne przy produkcji sianokiszonek poprawia smakowitość zbieranych roślin

- FOSFOR (P) - wpływa na pobranie magnezu i azotu z gleby przez rośliny, a także zwiększa plon i jego jakość, stymuluje rozwój systemu korzeniowego, zwiększa udział roślin bobowatych oraz nasila aktywność biologiczną gleby. Roczne dawki: gleby mineralne: 50-80 kg/ha, gleby organiczne: 80-100 kg/ha.
- POTAS (K) - poprzez swój udział w fotosyntezie decyduje o gospodarce wodnej roślin. W okresie niedoboru tego pierwiastka obserwujemy mniejszą odporność roślin na szkodniki i choroby, a także rośliny pozbawione potasu łatwiej wylegają. Roczne dawki: gleby mineralne: do 120 kg/ha, gleby organiczne: 120-180 kg/ha.
- AZOT (N) – jest to składnik najbardziej plonotwórczy. Przyspiesza wzrost trawy oraz jej odrastanie po skoszeniu lub spasaniu. Należy jednak pamiętać, aby nawożenie azotem wykonywać z rozmysłem. Jego zbyt duża ilość powoduje spadek energii zawartej w roślinach oraz obniża smakowitość pasz objętościowych. Ograniczenie nawożenia azotem możemy uzyskać stosując w mieszankach rośliny bobowate drobnonasienne tj. koniczyny, lucerny lub komonice. Roczne dawki: gleby mineralne 100-180 kg N/ha, gleby organiczne: 60-100 kg N/ha.
- WAPŃ - jest to pierwiastek życia. Niezbędny do funkcjonowania roślin i zwierząt. U roślin buduje błony komórkowe oraz wzmacnia tkanki mechaniczne. Wapń jest niezbędnym składnikiem na glebach kwaśnych (pH poniżej 4,5). Wapnowanie poprawia wówczas gruzełkowatą strukturę gleby, wpływa na aktywność biologiczną gleby, stymuluje rozwój roślin bobowatych, wspiera rozbudowę systemu korzeniowego tym samym poprawia jakość paszy oraz zwiększa plon o 20%. Według Zasad Dobrej Praktyki Rolnej wapnowanie powinno się przeprowadzać co 3-6 lat, stosując dolomit lub wapno węglanowe w ilości 1,0-2,0 t/ha.

Czynnikiem, o którym bardzo często zapominamy, a decydująco wpływa na końcową jakość sianokiszonki jest jak najkrótszy czas jej przygotowania. Dlatego napełnienie silosu (pryzmy) nie powinno trwać dłużej niż 1-2 dni kolejnymi warstwami grubości ok. 25cm. Na zakiszaną masę nanosimy zakiszasz w formie roztworu wodnego wykorzystując np. konewkę lub opryskiwacz plecakowy. Następnie dokładnie ugniatamy używając np. ciągnika. Zbiornik silosowy (pryzmę) dokładnie zabezpieczamy folią kiszonkarską przed dostępem powietrza (fermentacja kwasu mlekowego - konserwująca pasze, wymaga warunków beztlenowych), a pod folię dajemy warstwę 15cm słomy dla ochrony kiszonki przed wpływem czynników atmosferycznych ( zapobiega pleśnieniu wierzchniej warstwy biomasy). Belę sianokiszonki możliwie jak najszybciej owijamy folią do sianokiszonek.

Na koniec proponujemy zapamiętać 5 haseł, których przestrzeganie zapewni Państwu uzyskanie dobrych jakościowo sianokiszonek:


1. TRAWY LUBIĄ SIĘ Z MOTYLKOWATYMI (BOBOWATYMI)

2. KOSIĆ WCZEŚNIEJ NIŻ PÓŹNIEJ, WÓWCZAS MNIEJ OZNACZA WIĘCEJ

3. TRAWY CHORUJĄ OD KORZENIA DLATEGO PAMIĘTAJMY O FOSFORZE I WAPNOWANIU

4. DUŻO AZOTU TO WIĘCEJ KŁOPOTU

5. SZYBKOŚĆ PRZYGOTOWANIA SIANOKISZONKI MA ZNACZENIE